Informacja turystyczna Nysa
Informacja turystyczna Nysa
 

Jesenik

Jesenik nosił wcześniej nazwę Freiwaldau, Fryvaldov. Nazwa miasta wywodzi się od bezleśnego obszaru. Jesennik leży w dorzeczu dwóch rzek Starzycz i Biała, które w tym miejscu utworzyły rozległe niezalesione żwirowisko. Pierwsi osadnicy w XIII wieku, nazwali to miejsce frei von Walde, czyli wolne od drzew. Stąd osada która stała się miastem około 1267 roku, nazwana została Frywaldow. Powstanie miasta wiążę się z wydobyciem złota i rud żelaznych.


Najbardziej znanym zabytkiem miasta jest Twierdza na wodzie. Pierwotnie była to typowa rycerska wieża mieszkalna, zbudowana z prawie dwumetrowej grubości murów, z drewnianą górą. Ponieważ miasto nigdy nie uzyskało prawa do posiadania murów obronnych, wieża była jedynym miejscem obrony. Do pierwotnej jednopiętrowej wieży, otoczonej murem i fosą już na przełomie XV/XVI wieku dobudowano boczne skrzydła mieszkalne. Po pożarze  około 1727 roku przebudowano ją na zamek z inicjatywy bpa.wrocławskiego Ludwika von Neuburg. Jesenik został bowiem  sprzedany przez Fuggierów w 1576 r. ponownie biskupom wrocławskim,  którzy zamek na wodzie ustanowili siedzibą swego starosty.


I tak w zamku mieszkał jako biskupi namiestnik przez pewien czas w XVIII wieku wiedeński kompozytor i skrzypek Karol Ditters z Dittersdorfu. Od 1932 roku znajduje się tu muzeum. Obecnie zobaczyć można tu min. wystawę poświęconą historii regionu jesenickiego czy minerały z ziemi jesenickiej.


Wejście do Twierdzy czy też jak niektórzy wolą Zamku na wodzie prowadzi przez kamienny most z placu Zamkowego. Tuż obok w małym parku stał pomnik poświęcony ofiarom I wojny światowej, zniszczony w 1945r.(Jego ocalały korpus znajduje się w muzeum). Na miejscu pomnika stoi obecnie słup morowy Trójcy Świętej z 1721 r., przypominający o zarazie z 1713r. Słup ten wcześniej stał na skraju miasta.


Niedaleko Twierdzy na wodzie znajduje się też staw przy starym browarze, który do 1500 roku miał monopol na produkcję piwa. Dopiero potem mieszczanie wykupili prawo warzenia piwa.

Na placu farnym znajduje się neorenesansowy kościół pw. Wniebowzięcia NMP z końca XIX wieku, zbudowany w miejscu dawnej gotyckiej świątyni. W ołtarzu głównym oprócz obrazu Wniebowzięcia NMP znajdują się rzeźby św. Piotra i Pawła. Ciekawe są okna w prezbiterium wykonane z szkła tyrolskiego z namalowanymi postaciami św. Jadwigi patronki Śląska, św. Ludmiły i św. Ludwika.


Nieopodal znajduje się późnobarokowy, parterowy budynek z drugiej połowy XVIII wieku, z rokokową fasadą. Nosi nazwę Katownia, pochodzacą od ostatniego jesenickiego kata,  jakkolwiek sam kat mieszkał zupełnie gdzie indziej. Z tymże katem, jest związana ciekawa historia. Pewnego wiosennego dnia w 1646 roku, kat orając swoje pole zauważył pod lasem szwedzkich żołnierzy, których zdradziły błyski na hełmach i czerwone nogawki spodni. Chcąc ostrzec bezbronne miasto szybko biegł do najbliższych zabudowań ale szwedzka kula była szybsza i ugodziła go w plecy. Jego śmierć nie była jednak daremna bo strzał zdradził Szwedów i miasto zdołało się obronić. Wdzięczni mieszczanie postawili mu kamienny, tzw.szwedzki krzyż. Wyryto na nim napis ”MW dawny kat ,który został zabity przez Szwedów w 1646 roku.” Krzyż ten odkryto w 1900 r co stało się przyczynkiem do powstania nazwy Katownia, mylnie także nazwano owego kata Martin Wagner. W rzeczywistości po kacie Jimie Hidebrandzie, w latach 1632-1646 w Jeseniku urzędował kat Michał Waxman. Po jego śmierci katownia została sprzedana nyskiemu katu Thiele, działającemu w Vidnawie. Ponieważ utrzymanie etatu kata było kosztowne, najprawdopodobniej kat dojeżdżał w razie potrzeby. Sama katownia w XVIII wieku stała się rakarnią, która zajmowała się sprzątaniem padliny i tępieniem gryzoni.


Jesenicki rynek nosi nazwę Placu Masaryka, przedwojennego dyplomaty czeskiego. Znajduje się na nim renesansowy ratusz . Jego obecny wygląd to wynik odbudowy po pożarze z około 1710 roku.

W domu nr.22, w dzisiejszej części hotelu Slovan był dom rodzinny Józefa Weissa. Kiedyś miedzy ratuszem a dzisiejszym hotelem Slovan na rynku stała figura Jana Nepomucena, którą obecnie przeniesiono do kościoła. Natomiast fontanna kiedyś nosiła imię węgierskiego barona Miklasa Wesselenyigo, mecenasa miasta i uzdrowiska. Z jego inicjatywy w Jeseniku powstały wodociągi i fontanna. Druga fontanna z rynku trafiła do parku (to fontanna ”Pod Lwem”. W rynku znajdował się także nieistniejący dziś pręgierz.


Polecamy nowo otwarą stylową restaurację Vila Elis ul. TyrŠova 319/28 (www.vilaelis.cz).

 

Polecamy stronę internetową www.jesenikytourism.cz, gdzie znajdą Państwo wiele przydantych informacji o możliwościach zakwaterowania, wyżywienia i propozycji spędzania czasu wolnego w Jesionikach.